માર્ગદર્શિકા
BMS શું છે, અને તે બગડે ત્યારે શું થાય?
દરેક લિથિયમ બેટરીમાં એક નાનું સર્કિટ બોર્ડ હોય છે જે દિવસ-રાત તેની રક્ષા કરે છે. સ્કૂટર અચાનક બંધ થાય કે ચાર્જ ન થાય, ત્યારે ઘણી વાર આ બોર્ડ જ કારણ હોય છે.
ટૂંકો જવાબ
BMS (બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ) લિથિયમ બેટરીની અંદરનું સર્કિટ બોર્ડ છે જે ઓવર-ચાર્જ, ઓવર-ડિસ્ચાર્જ, ઓવર-કરંટ અને વધુ ગરમી રોકે છે, અને સેલને બેલેન્સમાં રાખે છે. તે બગડે તો સ્કૂટર બંધ થઈ શકે કે ચાર્જ ન થાય, પણ ઘણી વાર નવી બેટરી વગર રિપેર થઈ શકે.
BMS શું કરે છે
BMS એટલે બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ. તે દરેક સેલ ગ્રુપ પર નજર રાખે છે અને કંઈ નુકસાનકારક થાય તે પહેલાં પાવર કાપી નાખે છે. ભારતનું AIS-156 ધોરણ ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલરની બેટરીની BMS માં આ રક્ષણ ફરજિયાત કરે છે.
- ઓવર-ચાર્જ: સેલ ભરાઈ જાય ત્યારે ચાર્જિંગ બંધ કરે.
- ઓવર-ડિસ્ચાર્જ: સેલ વધુ પડતા ખાલી થાય તે પહેલાં બંધ કરે.
- ઓવર-કરંટ અને શોર્ટ સર્કિટ: સ્કૂટર વધુ પડતો કરંટ ખેંચે તો પાવર કાપે.
- તાપમાન: બેટરી વધુ ગરમ થાય ત્યારે ચાર્જિંગ કે ચલાવવાનું બંધ કરે.
- સેલ બેલેન્સ: બધા સેલ ગ્રુપને એક સ્તરે રાખે, કારણ કે સૌથી નબળું ગ્રુપ આખી બેટરી કેટલું ચાલશે તે નક્કી કરે.
BMS ખામીનાં સામાન્ય લક્ષણો
- મીટરમાં ચાર્જ બતાવતું હોય છતાં સ્કૂટર અચાનક બંધ થાય, ઘણી વાર ચઢાણ પર કે પાછળ કોઈ બેઠું હોય ત્યારે.
- બેટરી ચાર્જ થતી નથી, કે ચાર્જર થોડી મિનિટોમાં full બતાવે.
- સ્કૂટર અઠવાડિયાં સુધી પડ્યું રહ્યા પછી બિલકુલ પાવર નથી.
- થોડા સમયમાં રેન્જ ઘણી ઘટી જાય, ઘણી વાર સેલ ગ્રુપ વચ્ચે ફરક પડી જવાથી.
- બેટરી અસામાન્ય રીતે ગરમ થાય, વાસ આવે કે અવાજ કરે. વાપરવાનું બંધ કરો અને અમને કૉલ કરો.
BMS ખામી ઘણી વાર રિપેર થઈ શકે
BMS ની ખામી એટલે હંમેશાં નવી બેટરી એવું નથી. તપાસમાં જે મળે તે પ્રમાણે બોર્ડ બદલી શકાય, સેલ ફરી બેલેન્સ કરી શકાય, કે એક નબળા સેલ ગ્રુપનો ઉપાય થઈ શકે, અને બાકીની બેટરી ચાલતી રહે. અમે પહેલાં બેટરી ટેસ્ટ કરીએ છીએ અને કોઈ પણ કામ પહેલાં ખર્ચ જણાવીએ છીએ.
કૃપા કરીને લિથિયમ બેટરી જાતે ન ખોલો. સેલમાં ઘણી ઊર્જા હોય છે, અને નાની ભૂલથી શોર્ટ સર્કિટ કે આગ થઈ શકે. બેટરી ફૂલી ગઈ હોય તો વાપરવાનું અને ચાર્જ કરવાનું બંધ કરો, ગરમી અને લોકોથી દૂર રાખો, અને અમને કૉલ કરો.
સામાન્ય પ્રશ્નો
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
મારી BMS ખરાબ છે તે કેવી રીતે ખબર પડે?
ચાર્જ બાકી હોય છતાં અચાનક બંધ થવું, બેટરી ચાર્જ ન થવી, કે લાંબા પાર્કિંગ પછી પાવર ન આવવો — આ સામાન્ય લક્ષણો છે. દરેક સેલ ગ્રુપના ટેસ્ટથી જ ખાતરી થાય.
બેટરી બદલ્યા વગર BMS બદલી શકાય?
ઘણી વાર હા, જો સેલ હજુ સારા હોય. સૂચવતા પહેલાં અમે સેલ તપાસીએ છીએ.
લેડ-એસિડ બેટરીમાં BMS હોય?
સામાન્ય રીતે નહીં. BMS લિથિયમ-આયન અને LFP બેટરીમાં હોય છે, જ્યાં દરેક સેલ ગ્રુપ પર નજર રાખવી પડે.
એક મહિનો પડ્યા પછી સ્કૂટરની બેટરી કેમ ચાલતી નથી?
સેલ એટલા ખાલી થઈ ગયા હોય કે BMS તેમના રક્ષણ માટે આઉટપુટ બંધ કરી દે. ઘણી વાર વર્કશોપમાં તે ફરી ચાલુ થઈ શકે; જબરદસ્તી ચાર્જ કરવાને બદલે લઈ આવો.
બેટરી બંધ થાય છે કે ચાર્જ નથી થતી?
મફત નિદાન માટે સ્કૂટર અને ચાર્જર સીમાડા નાકા લઈ આવો, કોઈ પણ બ્રાન્ડ. અમે BMS ખામી રિપેર કરીએ છીએ અને સેલ બેલેન્સ કરીએ છીએ, અને કોઈ પણ કામ પહેલાં ખર્ચ જણાવીએ છીએ.